Muurankers zijn daar een goed voorbeeld van. Ze lijken misschien vooral bedoeld als gevelversiering, maar niets is minder waar.
Achter deze kleine ijzeren elementen schuilt een belangrijk bouwkundig verhaal.
Wat zijn muurankers?
Muurankers, ook wel gevelankers genoemd, zijn metalen verbindingen waarmee onder andere houten balken aan gemetselde muren worden bevestigd.
Bij oude woningen en boerderijen bestond een belangrijk deel van de constructie uit hout. Om de gevels en de houten constructie stevig met elkaar te verbinden, werden ijzeren ankers gebruikt.
Het zichtbare gedeelte van zo'n traditioneel muuranker wordt vaak de schieter genoemd. Het overige deel van het anker bevindt zich grotendeels achter of in de gevel.
Wat je aan de buitenkant ziet, is dus slechts een klein gedeelte van een belangrijke constructieve verbinding.
Toen de smid er iets moois van maakte
Een muuranker hoefde natuurlijk niet mooi te zijn. Zolang het zijn werk maar deed.
Toch namen smeden vroeger regelmatig de moeite om van een eenvoudig stuk ijzer iets bijzonders te maken. Zo ontstonden muurankers met krullen, rechthoekige vormen, kruisen en andere sierlijke uiteinden.
Sommige zijn heel eenvoudig, andere zijn kleine kunstwerkjes.
Juist die combinatie van praktisch nut en ambachtelijk vakmanschap maakt oude muurankers zo interessant. Iets wat noodzakelijk was voor het gebouw, werd tegelijkertijd onderdeel van de architectuur.
Vertellen muurankers het bouwjaar van een huis?
Bij historische woningen en boerderijen zie je soms vier cijfers op de gevel. Bijvoorbeeld 1847 of 1892. Wanneer deze cijfers als ankers zijn uitgevoerd, spreken we van jaartalankers.
Vaak verwijzen ze naar het bouwjaar van de woning, maar dat hoeft niet altijd het geval te zijn.
Het jaartal kan ook herinneren aan een ingrijpende verbouwing, de herbouw van een boerderij of de vernieuwing van een gevel.
Een oude gevel kan dus meer geheimen hebben dan je op het eerste gezicht zou denken.
Een detail dat aandacht verdient
Muurankers gaan vaak generaties lang mee. Toch kunnen ook deze ijzeren onderdelen in de loop der tijd worden aangetast door roest of andere beschadigingen.
Omdat ze een constructieve functie kunnen hebben, is het verstandig om bij herstel of renovatie van een oude woning zorgvuldig met de oorspronkelijke ankers om te gaan.
Zomaar verwijderen omdat ze niet helemaal bij de nieuwe uitstraling van het huis passen, is dan ook geen goed idee.
Bij karakteristieke woningen zijn het bovendien juist deze kleine elementen die bijdragen aan de authentieke uitstraling.
Kijk eens wat vaker omhoog
Bij Mijn Buitenplaats Makelaardij zijn we liefhebbers van huizen met een verhaal. Van oude gebinten en paneeldeuren tot gevelstenen en muurankers.
Het zijn details waar je gemakkelijk aan voorbijloopt, maar die samen voor een groot deel het karakter van een woning bepalen.
Dus wandel je binnenkort door een oud Fries dorp of fiets je langs een historische woonboerderij? Kijk dan eens wat vaker omhoog.
Misschien ontdek je wel een stukje smeedwerk dat al ruim tweehonderd jaar zijn werk doet.
Bescheiden aanwezig, maar van grote betekenis.
Ook een liefhebber van het Friese buitenleven?
Bij Mijn Buitenplaats Makelaardij delen we graag onze liefde voor karakteristieke woningen, historische boerderijen en de mooiste plekjes van Friesland. Ontdek onze andere verhalen over het buitenleven of laat je inspireren door ons actuele woningaanbod.
Mijn Buitenplaats Makelaardij – #demooieplekjesmakelaar